Tarihin en büyük depremleri: Büyüklüğe ve can kaybına göre liste
1960 Şili depreminden 2011 Japonya ve 2025 Kamçatka depremlerine, kayıtlı en büyük depremler ve tarihin en ölümcül depremleri tablolarla.
· 6 dk okuma
Kısaca
Kayıtlı en büyük deprem, 22 Mayıs 1960'ta Şili'nin Valdivia kentinde yaşanan 9,5 büyüklüğündeki depremdir; onu 1964 Alaska (9,2) ve 2004 Sumatra (9,1) izler. En ölümcül deprem ise yaklaşık 830 bin kişinin öldüğü tahmin edilen 1556 Shaanxi (Çin) depremidir.
Depremleri iki farklı ölçüyle sıralamak mümkündür: Açığa çıkan enerjiye (büyüklük) ve yol açtıkları can kaybına göre. Bu iki liste birbirinden çok farklıdır; çünkü bir depremin ne kadar ölümcül olacağını büyüklüğünden çok, nerede olduğu ve binaların ne kadar sağlam olduğu belirler.
Kayıtlı en büyük depremler
| Sıra | Yıl | Yer | Büyüklük |
|---|---|---|---|
| 1 | 1960 | Valdivia, Şili | 9,5 |
| 2 | 1964 | Alaska, ABD | 9,2 |
| 3 | 2004 | Sumatra, Endonezya | 9,1 |
| 4 | 2011 | Tōhoku, Japonya | 9,0–9,1 |
| 5 | 1952 | Kamçatka, Rusya | 9,0 |
| 6 | 2010 | Maule, Şili | 8,8 |
| 7 | 1906 | Ekvador–Kolombiya | 8,8 |
| 8 | 2025 | Kamçatka, Rusya | 8,8 |
Listedeki depremlerin tamamı, bir okyanus levhasının diğer bir levhanın altına daldığı dalma zonlarında meydana gelmiştir. Bu zonlar yüzlerce kilometre uzunluğunda kırılabildiği için 9 büyüklüğünü aşan depremleri yalnızca bu yapılar üretebilir. Bu kuşakları dünyanın fay hatları yazımızda anlattık.
Tarihin en ölümcül depremleri
| Yıl | Yer | Tahmini can kaybı |
|---|---|---|
| 1556 | Shaanxi, Çin | Yaklaşık 830 bin |
| 1976 | Tangşan, Çin | 240 binin üzerinde (resmî) |
| 2004 | Sumatra ve Hint Okyanusu (tsunami) | Yaklaşık 230 bin |
| 2010 | Haiti | 100 bin ile 300 bin arası |
| 1920 | Haiyuan, Çin | 200 binin üzerinde |
| 2023 | Türkiye ve Suriye | Türkiye'de 50 binin üzerinde |
Türkiye'nin en büyük depremleri
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş (7,7 ve 7,6): Cumhuriyet tarihinin en ölümcül afeti. Ayrıntılar
- 1939 Erzincan (7,8): Yaklaşık 33 bin can kaybı.
- 1999 Gölcük (7,6): 17 binden fazla can kaybı. Kuzey Anadolu Fayı
- 1976 Çaldıran (7,5): Van'da yaklaşık 4 bin can kaybı.
Büyüklük neden tek başına belirleyici değil
1960 Şili depremi, Haiti depreminden binlerce kat fazla enerji açığa çıkarmasına rağmen çok daha az can kaybına yol açtı. Haiti'de 7 büyüklüğündeki deprem, başkentin hemen yakınında ve depreme dayanıksız yapıların yoğun olduğu bir bölgede yaşandı. Bu yüzden deprem güvenliğinin anahtarı, binanızın ve evinizin hazırlığıdır.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Dünyanın en büyük depremi hangisi?
22 Mayıs 1960'ta Şili'nin Valdivia kentinde yaşanan 9,5 büyüklüğündeki depremdir. Aletsel kayıtların başladığı günden bu yana ölçülen en büyük depremdir.
Dünyanın en ölümcül depremi hangisi?
1556'da Çin'in Shaanxi eyaletinde yaşanan depremdir. Yaklaşık 830 bin kişinin hayatını kaybettiği tahmin edilir.
10 büyüklüğünde deprem olabilir mi?
Teorik olarak çok olası değildir. 10 büyüklüğünde bir deprem için binlerce kilometre uzunluğunda bir fayın aynı anda kırılması gerekir; bilinen hiçbir fay bu kadar uzun ve kesintisiz değildir.